Estimated reading time: 5 minutes
YUGEN REALTY, SURAT
દેશના રિઅલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં ટ્રુબોર્ડ પાર્ટનર્સ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા અહેવાલ પરથી ખ્યાલ આવે છે કે રિઅલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપથી રોકાણ કરનારાની સંખ્યા વધી રહી છે. વર્ષ 2019માં ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપના માધ્યમથી અંદાજે રૂ.1500 કરોડનું રોકાણ આવ્યું હતું જે વર્ષ 2023માં વધીને રૂ.4000 કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. એસેટ અન્ડર મેનેજમેન્ટમાં આ વધારો આગામી દિવસોમાં એક આશાસ્પદ રોકાણ તરફ નિર્દેશ કરે છે.
ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપનું મોડેલ આ રીતે સમજો…
ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ એટલે એવા પ્રકારનું રોકાણનું મોડેલ છે કે જેમાં રિઅલ એસ્ટેટની એસેટને એક કરતા વધારે રોકાણકારોને સહભાગીદારીમાં રોકાણની તક આપે છે. ખાસ કરીને સ્પેશિયલ પર્પઝના પ્રોજેક્ટમાં આ સિસ્ટમ ગોઠવવામાં આવે છે જેને ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ પ્લેટફોર્મ દ્વારા જ બનાવવામાં આવે છે અનેક ક્ષેત્રમાંથી આવતા લોકો એક સાથે એક પ્લેટફોર્મ પર આવીને રિઅલ એસ્ટેટની એસેટમાં રોકાણ કરે છે.
25થી 30 ટકા વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ દરનો અંદાજ…
ટ્રુબોર્ડ દ્વારા ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ માર્કટમાં આગામી ચારથી પાંચ વર્ષમાં વાર્ષિક 25થી 30 ટકા વાર્ષિક ચક્રવૃધ્ધી દરનો (CAGR) દ્વારા અંદાજ મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. રોકાણકારો હાલમાં આ પદ્ધતિથી રોકાણ કરવા માટે આકર્ષાયા છે અને તેના કારણે આ સેગમેન્ટમાં રોકાણના નવા દરવાજા ખુલ્યા છે એમ કહી શકાય. સાથોસાથ, SEBIના અપેક્ષિત નિયમોનો ઉદ્દેશ આ વિકસતા લેન્ડસ્કેપમાં સ્પષ્ટતા અને અખંડિતતા સ્થાપિત કરવાનો છે, જે પ્રસ્થાપિત કરે છે કે આવા પ્લેટફોર્મ માઇક્રો સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ (MSM) REITs તરીકે નોંધણી કરાવે. રૂ. 20 કરોડની ન્યૂનતમ નેટવર્થ જાળવવા માટે પ્રાયોજકોની આવશ્યકતા અને સ્ટોક એક્સચેન્જો પર MSM REITs એકમોની ફરજિયાત સૂચિ સાથે, SEBI એ નિર્ધારિત કરતી વખતે સક્રિય સંડોવણીને મજબૂત કરવા ઈચ્છે છે કે એક્વિઝિશનની સંપત્તિનું કદ રૂ. 25 કરોડ અને રૂ. 499 કરોડની વચ્ચે છે. ભારતના રિઅલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ માટે સ્પષ્ટ અને પારદર્શક ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરીને, પૂર્ણ, આવક-ઉત્પાદન કરતી રિઅલ એસ્ટેટમાં ઓછામાં ઓછી 95% AUM (Asset Under Management) એન્કર કરવામાં આવી છે.
ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ એ રિઅલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં રોકાણ માટેની નવી તક છે જેમાં અલગ અલગ ક્ષેત્રના લોકો ઊંચી કિંમતની સ્થાવર કે જંગમ મિલક્ત અથવા યાટ અથવા જેટ જેવી લક્ઝરી વસ્તુઓની માલિકી અને સંકળાયેલ ખર્ચને શેર કરવા માટે ભેગા થાય છે. દરેક પક્ષ તે સંપત્તિનો “અપૂર્ણાંક” ભાગ ધરાવતા હોય છે.
રિઅલ એસ્ટેટ ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપના ફાયદા
વહેંચાયેલ માલિકી: બહુવિધ રોકાણકારો એકસાથે રીઅલ એસ્ટેટનો એક ભાગ ખરીદવા માટે તેમના ભંડોળ એકત્ર કરે છે. દરેક રોકાણકાર મિલકતનો અપૂર્ણાંક અથવા હિસ્સો ધરાવે છે, જે વ્યક્તિગત રોકાણકારો માટે ઉચ્ચ મૂલ્યની મિલકતોને વધુ સુલભ બનાવે છે.
ઘટાડો થયેલ નાણાકીય બોજ : રોકાણ અનેક પક્ષો વચ્ચે વહેંચાયેલું હોવાથી, રોકાણકાર દીઠ નાણાકીય બોજ ઘટે છે. રોકાણકારો પ્રોપર્ટીનો એક હિસ્સો સંપૂર્ણ રીતે ખરીદવા કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછી મૂડીમાં વસાવી શકે છે.
વહેંચાયેલ નફો અને ખર્ચ: ભાડાની આવક, જો મિલકત લીઝ પર આપવામાં આવી હોય, અને મિલકતના વેચાણમાંથી કોઈ પણ મૂડી લાભ રોકાણકારોમાં તેમની માલિકીની ટકાવારીના આધારે વહેંચવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે, કોઈપણ ખર્ચ જેમ કે જાળવણી અથવા મિલકત કર પણ તેમના હિસ્સા પ્રમાણે જ વહેંચવામાં આવે છે.
મેનેજમેન્ટ : સામાન્ય રીતે, મેનેજમેન્ટ કંપની અથવા પ્લેટફોર્મ મિલકતનું સંચાલન કરે છે અને જાળવણી, ભાડાપટ્ટા અને અન્ય વહીવટી પાસાઓની કાળજી લે છે, જે રોકાણકારોને સુવિધા પૂરી પાડે છે.
પુનર્વેચાણ દ્વારા તરલતા : રોકાણકારો સામાન્ય રીતે તેમનો હિસ્સો અન્ય રોકાણકારોને વેચી શકે છે, જો તેઓ બહાર નીકળવા માંગતા હોય, તો અમુક સ્તરની તરલતા પ્રદાન કરે છે.
ફ્રેક્શનલ રિઅલ એસ્ટેટ ઓનરશિપના જોખમો
રિઅલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપમાં પ્રોપર્ટીની ઓનરશિપ વહેંચાયેલ અથવા સહ-માલિકીની હોય છે જેમાં સંસ્થાઓ અથવા વ્યક્તિઓ સંયુક્ત રીતે મિલકતનો હિસ્સો ધરાવે છે. આ નવી ઊભરતી પદ્ધતિમાં ઘણા જોખમો પણ રહેલા છે. આવો, તેના પર એક નજર કરીયે.
માલિકો વચ્ચે તકરાર :
પ્રોપર્ટી મેનેજમેન્ટ, ઉપયોગ અથવા વેચાણના સમય અંગે સહ-માલિકો વચ્ચેના મંતવ્યો અલગ પાડવાથી વિવાદો થઈ શકે છે, જે નાણાકીય અને અસ્થાયી રૂપે માગણી કરી શકે છે, સંભવિતપણે કાનૂની મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે.
લિકવીડિટીના પડકારો :
સાર્વજનિક રૂપે ટ્રેડેડ ઇક્વિટીમાં રોકાણની તુલનામાં, રિઅલ એસ્ટેટની ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ ઓછી તરલતા દર્શાવે છે, સંભવતઃ જ્યારે ઈચ્છા અથવા જરૂર હોય ત્યારે તમારી મિલકતનો હિસ્સો વેચવાની પ્રક્રિયાને જટિલ બનાવે છે.
લિમિટેડ કંટ્રોલ (પ્રતિબંધિત નિયંત્રણ) :
સહ-માલિક બનવાથી મિલકત પર તમારું નિયંત્રણ મર્યાદિત થઈ શકે છે, કારણ કે નિર્ણય લેવા માટે સામાન્ય રીતે સર્વસંમત સહ-માલિકની સંમતિની માંગણી કરવામાં આવે છે, જે ક્યારેક વિલંબ અથવા મતભેદનું કારણ બને છે.
મેન્ટેનન્સ (જાળવણી) નાણાકીય જવાબદારીઓ :
તમામ સહ-માલિકોએ મિલકતની જાળવણી અને સમારકામમાં નાણાકીય રીતે યોગદાન આપવું આવશ્યક છે. કોઈ એક ભાગીદાર આનાથી દૂર રહે તો તેનો બોજ બીજા બાકીના ભાગીદારો પર પડે છે.
બજારની વધઘટ :
વિવિધ રોકાણોની જેમ, પ્રોપર્ટીના મૂલ્યો બજારના વલણો અનુસાર ઓછા-વધારે થઈ શકે છે, તેના પરિણામો માટે સહિયારી જવાબદારી લેવી પડે.
મેનેજમેન્ટ જોખમો :
ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપના મેનેજમેન્ટમાં જો યોગ્ય અને એક્સપર્ટ સંચાલન કરવા વાળી વ્યક્તિના હોય તો બધાજ ભાગીદારો એ તેનાથી ઉપજતા જોખમોનો સામનો કરવો પડે. રોકાણ કરતા પહેલા ફ્રેક્શનલ ઓનરશિપ (આંશિક માલિકી)ના ગુણદોષની સંપૂર્ણ તપાસ અને સમજણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. નાણાકીય અથવા રિઅલ એસ્ટેટ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી પણ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
______________________________________________________
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Yugen Realty Newspaper is not responsible for any errors in the same.
યુગેન રિઅલ્ટી ન્યુઝ પર સ્થાનિક, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | LINKEDIN | INSTAGRAM | X (TWITTER) | PINTEREST | TELEGRAM | WHATSAPP | YOUTUBE
