Estimated reading time: 4 minutes
YUGEN REALTY, SURAT
ભારતમાં રિઅલ એસ્ટેટ ઉદ્યોગ 2023માં USD 265.18 બિલિયન હોવાનો અંદાજ છે અને 2028 સુધીમાં USD 828.75 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે જે અનુમાનના સમયગાળા (2023-2028) દરમિયાન 25.60% ની CAGR પર વૃદ્ધિ પામશે એવું મોડર ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા જાણવા મળ્યું છે.
વૃદ્ધિની આગાહી અને પેન્ડેમિક પછીની રિકવરી
ભારતીય રિઅલ એસ્ટેટ ઉદ્યોગ જેનું મૂલ્ય 2023માં USD 265.18 બિલિયન છે, તે પ્રભાવશાળી વિકાસના માર્ગ પર છે. મોડર ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા સંશોધન કરીને તૈયાર કરવામાં આવેલા અહેવાલ મુજબ 2023-2028 દરમિયાન 25.60% ની CAGR પર વૃદ્ધિ સાથે 2028 સુધીમાં 828.75 અબજ ડોલરની વૃદ્ધિ થવાની ધારણા છે.
મોર્ડોર ઇન્ટેલિજન્સ™ ઇન્ડસ્ટ્રી રિપોર્ટ્સ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ 2023 રિઅલ એસ્ટેટ ઇન ઇન્ડિયા માર્કેટ શેર, કદ અને આવક વૃદ્ધિ દર માટેના આંકડા છે. ભારતમાં રિઅલ એસ્ટેટ વિશ્લેષણમાં 2028 માટે બજારની આગાહીનો અંદાજ અને ઐતિહાસિક ઝલકનો સમાવેશ થાય છે.
કોવિડ-19 રોગચાળાના પ્રારંભિક ઝટકા બાદ પણ, ખાસ કરીને રહેણાંક ક્ષેત્રમાં, ઉદ્યોગે ફરી પાછો પગ જમાવ્યો છે. આ પુનરુત્થાનને મકાનોના વેચાણમાં વધારો, નવા પ્રોજેક્ટ લોન્ચ અને ઓફિસ અને કોમર્શિઅલ જગ્યાઓની વધતી જતી માંગને કારણે વેગ મળ્યો છે.
બાંધકામ ઉદ્યોગ, રિઅલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રનું અભિન્ન અંગ છે અને દેશનાં અર્થતંત્રને અસર કરતા 14 મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં ત્રીજા ક્રમે છે. ભારતમાં રિઅલ એસ્ટેટ એ એક મુખ્ય રોજગાર જનરેટર છે જે કૃષિ પછી બીજા ક્રમે છે. વધુમાં, આ ક્ષેત્ર નોંધપાત્ર NRI રોકાણ પણ આકર્ષી રહ્યું છે. બેંગલુરુ, અમદાવાદ, પુણે, ચેન્નાઈ, ગોવા, દિલ્હી અને દેહરાદૂન જેવાં શહેરો રોકાણના મુખ્ય સ્થળો તરીકે ઉભરી રહ્યાં છે.
બજારની ગતિશીલતા અને તેનાં વલણો
એફોર્ડેબલ હાઉસિંગ: એક મુખ્ય પરિબળ
એફોર્ડેબલ હાઉસિંગની માંગ બજારને નવો આકાર આપી રહી છે. શહેરી આવાસની અછત અંદાજિત 10 મિલિયન યુનિટ્સ અને 2030 સુધીમાં વધારાના 25 મિલિયન યુનિટની જરૂરિયાત સાથે, ઉદ્યોગ સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપી રહ્યો છે. RERA, REITs અને PMAY અને SWAMIH જેવી હાઉસિંગ પહેલ દ્વારા કાયદાકીય સમર્થન વિકાસને વેગ આપે છે. હાઉસિંગ એફોર્ડેબિલિટી સ્થિર રહે છે અને હાઉસિંગ લોનમાં ઉછાળો મજબૂત ખરીદદાર સેન્ટિમેન્ટ દર્શાવે છે.
ઓફિસ રિઅલ એસ્ટેટમાં તેજી
BFSI, એન્જિનિયરિંગ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઈ-કોમર્સ અને કો-વર્કિંગ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોની આગેવાની હેઠળનું ઑફિસ રિઅલ એસ્ટેટ માર્કેટ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિનું સાક્ષી છે. બેંગલુરુ અને મુંબઈ તેમના ઉચ્ચ ઓફિસ સ્પેસ એબ્સોર્પશન રેટ અને ભાડાની કિંમતો માટે નોંધપાત્ર છે. રેગ્યુલેટરી સપોર્ટ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ દ્વારા સમર્થિત આ ક્ષેત્ર સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારોને આકર્ષી રહ્યું છે.
ઉદ્યોગ ઝલક અને મુખ્ય ખેલાડીઓ
ભારતીય રિઅલ એસ્ટેટ બજાર, તેના વિભાજન દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે, તેમાં ભાવ અને જમીનનાં મૂલ્યોને પ્રભાવિત કરતી તીવ્ર સ્પર્ધા જોવા મળે છે. પ્રેસ્ટિજ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સ, ડીએલએફ, પ્રેસ્ટિજ ગ્રૂપ, લોઢા ગ્રૂપ અને ઓબેરોય રિઅલ્ટી જેવા મોટા ડેવલપર્સ માર્કેટ લેન્ડસ્કેપને આકાર આપતા મુખ્ય ખેલાડીઓ છે.
બજારનો નોંધપાત્ર વિકાસ
મે 2022માં, પ્રેસ્ટિજ ગ્રૂપે આગામી કેટલાંક વર્ષોમાં INR 7,500 કરોડના રોકાણની યોજના સાથે મુંબઈના રિઅલ્ટી માર્કેટમાં પ્રવેશની જાહેરાત કરી હતી. ઑક્ટોબર 2022માં મુખ્યત્વે ગુરુગ્રામ અને પંચકુલામાં, વધતી જતી માંગને જોતાં DLF INR 3,500 કરોડના મૂલ્યના નવા પ્રોજેક્ટ લૉન્ચ કરવાનું આયોજન કર્યું હતું.
માર્કેટ સેગમેન્ટેશન અને આગાહી
સેક્ટરમાં રહેણાંક, ઓફિસ, રિટેલ, હોસ્પિટાલિટી અને ઔદ્યોગિક જેવા વિવિધ સેગમેન્ટમાં વિવિધ પ્રોપર્ટી ડીલિંગ્સ (વિકાસ, વેચાણ, લીઝ, મેનેજમેન્ટ)નો સમાવેશ થાય છે. મુંબઈ, દિલ્હી, પુણે, ચેન્નાઈ, હૈદરાબાદ અને બેંગલોર જેવાં મુખ્ય શહેરો આ વિભાજનના કેન્દ્રબિંદુઓ છે. રિપોર્ટમાં આ વિભાગો માટે વિગતવાર વિશ્લેષણ અને આગાહીઓ આપવામાં આવી છે જે ઉદ્યોગના સ્પર્ધાત્મક લેન્ડસ્કેપનો વ્યાપક દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરે છે.
આ વિશ્લેષણ ભારતના રિઅલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર માટે આશાસ્પદ દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરે છે જે તેની ફ્લેક્સિબિલિટી અને આગામી વર્ષોમાં સતત વૃદ્ધિની શક્યતાઓ દર્શાવે છે.
આ ઊભરતો ટ્રેન્ડ સુરત જેવા ટિયર-II શહેરો માટે નોંધપાત્ર તકો રજૂ કરે છે
ભારતના રિઅલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં ઊભરતું વલણ સુરત, ભોપાલ, લખનૌ, વિશાખાપટ્ટનમ (વિઝાગ) અને રાંચી જેવા ટિયર-II શહેરો માટે નોંધપાત્ર તકો રજૂ કરે છે. આ શહેરો રિઅલ એસ્ટેટની તેજીની ઝડપી અસરનો લાભ મેળવવા માટે તૈયાર છે.
જેમ જેમ મુખ્ય મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારો વધુને વધુ સેચ્યુરેટેડ થઈ રહ્યા છે, તેમ તેમ વિકાસકર્તાઓ અને રોકાણકારો આ વધતા જતા શહેરી કેન્દ્રો તરફ પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. આ શહેરો પ્રમાણમાં જમીનની ઓછી કિંમત અને બિનઉપયોગી બજારની સંભાવનાઓ રજૂ કરે છે જે તેમને રહેણાંક અને વ્યાપારી પ્રોજેક્ટ્સ માટે આકર્ષક બનાવે છે.
આ વિસ્તારોમાં વધી રહેલા શહેરીકરણ અને ઔદ્યોગિકીકરણને કારણે આવાસ અને ઓફિસની જગ્યાઓની માંગ વધવાની શક્યતા છે. વધુમાં, આ શહેરોમાં ફરજિયાત વાપરવી પડે તેવી આવકમાં વધારો અને બદલતી જીવનશૈલીની પસંદગીઓ વધુ વૈવિધ્યસભર અને મજબૂત રિઅલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપે છે.
શહેરી વિકાસ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધારણાના લક્ષ્યમાં સરકારની પહેલો તેમના આકર્ષણમાં વધુ વધારો કરે છે. આ ટિયર-II શહેરોમાં રિઅલ એસ્ટેટ સેક્ટરનું વિસ્તરણ તેમના વધતા આર્થિક મહત્ત્વનું માત્ર પ્રતિબિંબ જ નથી, પરંતુ તેમના સર્વાંગી વિકાસ અને વ્યાપક રાષ્ટ્રીય વૃદ્ધિની ગાથામાં એકીકરણ માટે એક ઉદ્દીપક પણ છે.
______________________________________________________
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.















